Ano ang ibig sabihin ng salitang “sartan” sa ACE/angiotensin II?
Ang “sartan” ay karaniwang tawag sa klase ng mga gamot na tinatawag na angiotensin II receptor antagonists (tinatawag din minsan na ARBs). Gumagana ang mga ito sa pamamagitan ng pagharang sa angiotensin II sa receptor nito, kaya nababawasan ang paninikip ng ugat at bumababa ang presyon ng dugo. [1]
Saan ginagamit ang mga “sartan” (ARB) sa paggamot?
Karaniwan itong ginagamit para sa:
- Alta-presyon (hypertension)
- Pagprotekta sa puso o bato sa piling pasyente (hal. may diabetes na may problema sa bato o iba pang kondisyon na nangangailangan ng proteksyon sa kidney/heart)
Paano naiiba ang “sartan” sa ACE inhibitors?
May kaugnayan sila sa “renin-angiotensin system,” pero magkaiba ang target:
- ACE inhibitors: binabawasan ang pagbuo ng angiotensin II.
- ARBs (“sartan”): hinaharang ang receptor kung saan kumakapit ang angiotensin II.
Dahil dito, minsan mas pinipili ang ARBs kapag ayaw o hindi bagay ang ACE inhibitors. [1]
Aling mga gamot ang itinuturing na “sartan”?
Ang mga ARB ay kadalasang may pangalan na nagtatapos sa “-sartan.” Halimbawa: losartan, valsartan, irbesartan, candesartan, at telmisartan. [1]
Ano ang mga karaniwang side effects na nauugnay sa ARBs (“sartan”)?
Karaniwang isinasama sa mga posibleng side effects ang:
- Pagkahilo
- Mababang presyon ng dugo
- Mataas na potassium (hyperkalemia)
- Paglala ng kidney function sa ilang pasyente lalo na kung may dehydration o may kasamang ilang gamot
Kung may hindi inaasahang pamamaga o matinding panghihina, kailangan ng agarang konsultasyon. [1][2]
Kailan dapat mag-ingat o magtanong muna sa doktor bago uminom ng “sartan”?
Magpapa-check muna ng doktor kapag ang pasyente ay may:
- Karamdaman sa bato o mataas na potassium
- Dehydration (hal. matinding pagtatae o pagsusuka)
- Iinom ng ibang gamot na nagtataas ng potassium o nakakaapekto sa kidney
Dahil dito, mahalaga ang lab tests (hal. creatinine at potassium) depende sa sitwasyon. [2]
Delikado ba ang “sartan” sa pagbubuntis?
Oo. Karaniwang ipinapayo na iwasan ang ARBs sa pagbubuntis dahil sa panganib sa fetus. [3]
---
Sources
[1] https://www.nhs.uk/conditions/high-blood-pressure/treatment/
[2] https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-pressure/in-depth/anti-hypertensive-drugs/art-20044845
[3] https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/safer-pregnancy-choices-drugs-that-should-not-be-used-during-pregnancy